Per\u0142y od stuleci zachwycaj\u0105 pi\u0119knem i delikatno\u015bci\u0105. Nie bez przyczyny wi\u0119c, kolejne pokolenia kobiet \u017cyj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata ch\u0119tnie kupuj\u0105 bi\u017cuteri\u0119 z pere\u0142, czyni\u0105c j\u0105 niejednokrotnie podstawowym dodatkiem nie tylko do wieczorowych sukni. Fakt ten \u015bwiadczy o specyficznym traktowaniu tego typu ozd\u00f3b. Od zawsze per\u0142y otaczano kultem, nadaj\u0105c im wysok\u0105 warto\u015b\u0107. O zadziwiaj\u0105cym uroku pere\u0142 i wykonywanej z nich bi\u017cuterii rozmawiali\u015bmy z Miros\u0142awem Sta\u0144czykiem, producentem, znawc\u0105, mi\u0142o\u015bnikiem oraz jedynym w Polsce dyplomowanym ekspertem pere\u0142.<\/p>\n
Jest Pan producentem bi\u017cuterii z pere\u0142, jednak chyba przede wszystkim ich znawc\u0105 i mi\u0142o\u015bnikiem. Czym zauroczy\u0142y Pana per\u0142y? Co spowodowa\u0142o, \u017ce sta\u0142y si\u0119 Pana \u017cyciow\u0105 pasj\u0105?<\/p>\n
Temat “per\u0142y” jest tak ogromny, \u017ce nie spos\u00f3b jednemu cz\u0142owiekowi przenikn\u0105\u0107 go na ko\u0144ca, zwa\u017cywszy, \u017ce nauka jeszcze nie odpowiedzia\u0142a na wszystkie pytania dotycz\u0105ce pere\u0142. Przez wiele tysi\u0105cleci per\u0142y towarzyszy\u0142y tworz\u0105cym si\u0119 cywilizacjom, jak r\u00f3wnie\u017c dzikim plemionom. Wywiera\u0142y na cz\u0142owieka ogromny wp\u0142yw. Na pocz\u0105tku postrzegano per\u0142y jako cuda natury, co pozwala\u0142o w r\u00f3\u017cnych regionach \u015bwiata na tworzenie fantazyjnych legend. Nie d\u0142ugo jednak sta\u0142y si\u0119 symbolem w\u0142adzy, si\u0142y i niezale\u017cno\u015bci, zarezerwowanym tylko dla mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w. W \u015bredniowieczu sta\u0142y si\u0119 symbolem czysto\u015bci i pi\u0119kna. Uto\u017csamiano je z Maryj\u0105 i Jezusem. Pot\u0119ga klejnotu by\u0142a tak wielka, \u017ce zrodzi\u0142 si\u0119 mit, i\u017c per\u0142y to \u0142zy. By\u0142 to okres panowania Cesarstwa Rzymskiego, kiedy w trakcie ceremonii pogrzebowych i w okresie \u017ca\u0142oby mo\u017cna by\u0142o przyozdobi\u0107 si\u0119 tylko per\u0142ami – ten zwyczaj do dzi\u015b panuje na kr\u00f3lewskich dworach. Wyr\u00f3\u017cnienie pere\u0142 w\u015br\u00f3d wszystkich kamieni szlachetnych nieopatrznie przekr\u0119cono, co by\u0142o autorstwem zazdrosnych handlarzy innych kamieni szlachetnych. Per\u0142a to nie tylko pi\u0119kny dar natury, to element kultury ca\u0142ego \u015bwiata. Jest nieprzemijaj\u0105cym pi\u0119knem, w przemijaj\u0105cym \u015bwiecie mody, symbolem kobiety silnej i niezale\u017cnej. My\u015bl\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie to mnie w nich urzek\u0142o – tajemniczo\u015b\u0107 i si\u0142a, z jak\u0105 oddzia\u0142ywaj\u0105 na ludzi.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak w dzisiejszych czasach wygl\u0105da produkcja pere\u0142? W jaki spos\u00f3b si\u0119 je dzi\u015b uzyskuje?<\/p>\n
Czas ery per\u0142y naturalnej ju\u017c przemin\u0105\u0142. Obecnie cz\u0142owiek przej\u0105\u0142 ster natury i pomaga ma\u0142\u017com tworzy\u0107 per\u0142y. Jest to bardzo skomplikowany proces z udzia\u0142em wielu ludzi. Na pocz\u0105tku, ma\u0142\u017ce najbardziej per\u0142orodne, s\u0105 zbierane z dna morza i akwen\u00f3w s\u0142odkiej wody. Mi\u0119czaki s\u0105 przygotowywane do zabiegu implantacji j\u0105dra z fragmentem kom\u00f3rek nab\u0142onkowych p\u0142aszcza, pobranym z innego ma\u0142\u017ca. Proces wszczepiania j\u0105dra jest bardzo skomplikowany i wymaga wysokiej precyzji. Jest to moment wnikania w obszar mi\u0119kkich organ\u00f3w ma\u0142\u017ca. Czynno\u015b\u0107 t\u0119 wykonuj\u0105 przewa\u017cnie kobiety. Po operacji ma\u0142\u017c wraca do \u015brodowiska naturalnego, gdzie jest, przez ca\u0142y okres tworzenia per\u0142y, piel\u0119gnowany przez wykwalifikowanych nurk\u00f3w. Zapewnia mu si\u0119 dobre warunki bytowania. Ma\u0142\u017ce s\u0105 czyszczone co kilka miesi\u0119cy, przez obracanie zmienia si\u0119 ich po\u0142o\u017cenie dla uzyskania jak najbardziej kulistej per\u0142y. W zale\u017cno\u015bci od gatunku ma\u0142\u017ca okres tworzenia si\u0119 per\u0142y jest r\u00f3\u017cny – od roku do kilku lat. Okres zbior\u00f3w pere\u0142 jest \u015bwi\u0119tem – dniem, na kt\u00f3ry wszyscy czekaj\u0105 podekscytowani. Po zbiorach per\u0142y s\u0105 myte, badane pod wzgl\u0119dem jako\u015bci, nast\u0119pnie sortowane. \u0141adny naszyjnik uk\u0142ada si\u0119 wiele lat, a nawet i ca\u0142e \u017cycie. Trzeba dopasowa\u0107 do siebie per\u0142y pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci, kulisto\u015bci, barwy, odcienia i po\u0142ysku. Te wyj\u0105tkowe naszyjniki potrafi\u0105 kosztowa\u0107 kilka milion\u00f3w. Wielu wyspecjalizowanych fachowc\u00f3w przygotowuje per\u0142y i sznury naszyjnik\u00f3w, zanim trafi\u0105 na sklepowe p\u00f3\u0142ki. To praca ci\u0119\u017cka i odpowiedzialna, ale jak\u017ce przyjemna.<\/p>\n
Kim s\u0105 po\u0142awiacze pere\u0142? Czy mo\u017cna dzisiaj zosta\u0107 po\u0142awiaczem pere\u0142?<\/p>\n
Tak – my\u015bl\u0119, \u017ce przy odrobinie determinacji jest to mo\u017cliwe, jednak\u017ce pojecie po\u0142awiacza pere\u0142 straci\u0142o sw\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Obecnie rol\u0119 t\u0105 przej\u0119li nurkowie wyposa\u017ceni w skafandry i butle z powietrzem, a ich g\u0142\u00f3wnym celem jest zbieranie dzikich ma\u0142\u017cy wykorzystywanych p\u00f3\u017aniej do hodowania pere\u0142. Rzadko si\u0119 zdarza znale\u017a\u0107 przy okazji naturaln\u0105 per\u0142\u0119. Wcze\u015bniej w czasach pere\u0142 naturalnych w Japonii, dziewczynki ju\u017c w wieku 11-12 lat zaczyna\u0142y si\u0119 przysposabia\u0107 do zawodu po\u0142awiacza pere\u0142 nurkuj\u0105c na p\u0142ytkiej wodzie. W wieku 17 lat mog\u0142y przebywa\u0107 ju\u017c pod wod\u0105 2-3 minuty i osi\u0105ga\u0142y g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 10 metr\u00f3w. Nazywano je wtedy c\u00f3rkami p\u0142ytkiej wody. P\u00f3\u017aniej, gdy umia\u0142y osi\u0105ga\u0107 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 20-35 metr\u00f3w ( z ci\u0119\u017carkiem metalowym wa\u017c\u0105cym 15 kg) nazywano je c\u00f3rkami g\u0142\u0119bokiej wody “Funados”. Kobiety te ubrane by\u0142y na bia\u0142o i w wi\u0119kszo\u015bci pracowa\u0142y z m\u0119\u017cami, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o rozpali\u0107, w specjalnym naczyniu na dnie \u0142odzi, ogie\u0144, przy kt\u00f3rym odpoczywa\u0142y i ogrzewa\u0142y si\u0119. Panowie r\u00f3wnie\u017c obserwowali wod\u0119 i ostrzegali przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 niebezpiecze\u0144stwem. Do dzisiaj w Japonii istnieje przekonanie, \u017ce kobiety s\u0105 lepszymi nurkami i bardziej odporne na zimno. W innych regionach \u015bwiata po\u0142awianiem pere\u0142 trudnili si\u0119 przewa\u017cnie m\u0119\u017cczy\u017ani.<\/p>\n
Czy trudno jest tworzy\u0107 bi\u017cuteri\u0119 z pere\u0142?<\/p>\n
Ka\u017cdy w \u017cyciu jest poszukiwaczem swojego miejsca. Pewne predyspozycje wytyczaj\u0105 nam kierunek. Ja mia\u0142em du\u017co szcz\u0119\u015bcia odnajduj\u0105c to miejsce i robi\u0107 to co kocham – tworzy\u0107. Po cz\u0119\u015bci ka\u017cdy z nas jest na sw\u00f3j spos\u00f3b artyst\u0105, niezale\u017cnie od tego co w \u017cyciu robi, kwestia dopasowania si\u0119 – odnalezienia, a wszystko co nas otacza b\u0119dzie inspirowa\u0142o i podpowiada\u0142o nowe pomys\u0142y na przyk\u0142ad do tworzenia bi\u017cuterii.<\/p>\n
Bi\u017cuteria tego typu zachwyca pi\u0119knem i delikatno\u015bci\u0105, zatem per\u0142a potrzebuje urzekaj\u0105cej oprawy. Sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 pomys\u0142y na wzory bi\u017cuterii?<\/p>\n
Wzory bi\u017cuterii, przychodz\u0105 same. Sk\u0142ada si\u0119 na to wiele czynnik\u00f3w. Nie spos\u00f3b je wszystkie wymieni\u0107. Zawsze, gdzie jestem pierwszy raz i otacza mnie inna kultura, lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 bi\u017cuteri\u0119 typow\u0105 dla danego kraju – regionu. Suma tego, co zobacz\u0119 i w\u0142asne wyobra\u017cenie pi\u0119kna rodzi te pomys\u0142y. Uwa\u017cam jednak, \u017ce nie ma jednej bi\u017cuterii dla wszystkich. Bi\u017cuteria potrafi du\u017co powiedzie\u0107 o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry j\u0105 nosi. Ka\u017cda kobieta instynktownie dobiera sobie bi\u017cuteri\u0119 do swojego charakteru i osobowo\u015bci. Tak naprawd\u0119 to kobiety tworz\u0105 trend mody i wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 z nowymi rodz\u0105cymi si\u0119 pomys\u0142ami.<\/p>\n
Jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy per\u0142ami naturalnymi, a hodowanymi?<\/p>\n
Wizualnie \u017cadna. Per\u0142a hodowana tworzy si\u0119 w takich samych warunkach jak per\u0142a naturalna z t\u0105 jedn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce inicjatorem do utworzenia per\u0142y nie jest natura lecz cz\u0142owiek.<\/p>\n
Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 prawdziw\u0105 per\u0142\u0119 od falsyfikatu?<\/p>\n
To zadanie dla rzeczoznawc\u00f3w pere\u0142. Dobrze spreparowana imitacja per\u0142y nie jest w normalnych warunkach do wykrycia. Dopiero wnikliwe badania z wykorzystaniem odpowiednich instrument\u00f3w mog\u0105 da\u0107 odpowied\u017a. Ka\u017cdy szanuj\u0105cy klienta producent bi\u017cuterii z pere\u0142 powinien do\u0142\u0105czy\u0107 do swojego wyrobu certyfikat handlowy opisuj\u0105cy produkt. Na przyk\u0142ad, je\u017celi kupujemy naszyjnik z pere\u0142 to w certyfikacie powinien by\u0107 ten produkt opisany – z jakich pere\u0142 zosta\u0142 wykonany i czy by\u0142y poprawiane np. barwa – czy jest naturalna. Przy takich zakupach mamy gwarancj\u0119 co do autentyczno\u015bci nabytej bi\u017cuterii.<\/p>\n
Jak dba\u0107 o bi\u017cuteri\u0119 z pere\u0142?<\/p>\n
To bardzo wa\u017cne pytanie. Wiele kobiet nie potrafi poradzi\u0107 sobie z tym problemem. Per\u0142y odpowiednio u\u017cytkowane mog\u0105 “\u017cy\u0107” bardzo d\u0142ugo. Na przyk\u0142ad kr\u00f3lowa Anglii Alexandra nosi\u0142a pi\u0119kne naszyjniki z pere\u0142, kt\u00f3re wcze\u015bniej nosi\u0142a kr\u00f3lowa El\u017cbieta I, wielka mi\u0142o\u015bniczka pere\u0142. To 400 lat p\u00f3\u017aniej, a urok pere\u0142 nie zgas\u0142. Powinienem r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107 o naszym wspania\u0142ym \u015bredniowiecznym SKARBIE \u015aREDZKIM odkrytym 24 maja 1988 roku w \u015arodzie \u015al\u0105skiej. Per\u0142y tam wyst\u0119puj\u0105ce, mimo up\u0142ywu czasu, zadziwi\u0142y tak dobrym stanem zachowania.
\nNajwa\u017cniejsze \u017ceby przed na\u0142o\u017ceniem pere\u0142 dokona\u0107 wszelkich zabieg\u00f3w upi\u0119kszaj\u0105cych (dezodorant, lakier do w\u0142os\u00f3w) odczeka\u0107 2-3 minuty, aby zwi\u0105zki lotne odparowa\u0142y i na\u0142o\u017cy\u0107 naszyjnik, kolczyki lub wisiorek z per\u0142\u0105. Ph potu, naniesiony na sk\u00f3r\u0119 krem, r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 destrukcyjnie na per\u0142\u0119, dlatego te\u017c powinno si\u0119 po ka\u017cdym \u015bci\u0105gni\u0119ciu pere\u0142 przetrze\u0107 je wilgotnym, dobrze wykr\u0119conym r\u0119cznikiem. Jak to robimy? Rozk\u0142adamy r\u0119cznik na stole, nast\u0119pnie k\u0142adziemy naszyjnik i zakrywamy go \u0142ami\u0105c r\u0119cznik na p\u00f3\u0142. Delikatnie poklepujemy go i prostopadle do jego d\u0142ugo\u015bci – przetaczamy. Ta czynno\u015b\u0107 pozwala utrzyma\u0107 per\u0142y w najlepszym stanie. Per\u0142y przechowujemy osobno. Co pewien czas, w zale\u017cno\u015bci jak cz\u0119sto u\u017cytkujemy per\u0142y, zmieniamy nici i przy tej czynno\u015bci “k\u0105piemy” per\u0142y – co\u015b na wz\u00f3r renowacji. Per\u0142y lubi\u0105 by\u0107 kochane, wtedy odp\u0142acaj\u0105 blaskiem i pi\u0119knem.
\nHomer w Odysei pisa\u0142, \u017ce “zapomniane \u0142zy powr\u00f3c\u0105 w postaci pere\u0142 i przynios\u0105 szcz\u0119\u015bcie”.<\/p>\n
Czy kobiety lubi\u0105 per\u0142y? Ch\u0119tnie je kupuj\u0105?<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce per\u0142y zosta\u0142y stworzone dla kobiet. S\u0105 wkomponowane w ich \u017cycie – wsp\u00f3\u0142istniejac tworz\u0105 razem integraln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 – pi\u0119kno. Mo\u017ce dlatego kobiety tak ch\u0119tnie kupuj\u0105 per\u0142y.<\/p>\n
Z Miros\u0142awem Sta\u0144czykiem rozmawia\u0142a Magdalena Gorzelak<\/p>\n
MODA i STYL nr 14 lato _ 2007, s. 32 (skr\u00f3cony)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Per\u0142y od stuleci zachwycaj\u0105 pi\u0119knem i delikatno\u015bci\u0105. Nie bez przyczyny wi\u0119c, kolejne pokolenia kobiet \u017cyj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych zak\u0105tkach \u015bwiata ch\u0119tnie kupuj\u0105 bi\u017cuteri\u0119 z pere\u0142, czyni\u0105c j\u0105 niejednokrotnie podstawowym dodatkiem nie tylko do wieczorowych sukni. Fakt ten \u015bwiadczy o specyficznym traktowaniu tego typu ozd\u00f3b. Od zawsze per\u0142y otaczano kultem, nadaj\u0105c im wysok\u0105 warto\u015b\u0107. O zadziwiaj\u0105cym uroku…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-32","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.stanczyk.biz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}